Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
İletişim Fakültesi / Gazetecilik Bölümü
Öğrenci Uygulama Haber Sitesi

Şehrin karmaşasından ve bitmek bilmeyen stresinden uzakta, doğayla iç içe geçen uzun bir ömür... Günümüz dünyasının yorucu hayatından bağımsız, tarlada, bahçede ve hayvanların arasında hayatından memnun köy sakinleri, ilerleyen yaşlarına rağmen yıllara karşı meydan okuyor. Köy hayatının getirdiği yaşam şartları, doğal beslenme koşulları ömürlerini uzatıyor ve yaşlılıklarını zinde bir şekilde geçirmelerine olanak sağlıyor.  

Aydın’ın Koçarlı İlçesinin Cincin köyü’nde yaşayan 70 yaşındaki Nermin Barlak, 82 yaşındaki Duran Kılıç ve 96 yaşındaki İsmail Yiğen ile gerçekleştirilen bu röportaj, köy yaşamının ileri yaş grupları üzerindeki etkisini ortaya koyuyor. Yaşlılık dönemindeki bireylerin sağlıklarını ve yaşam kalitesini inceleyen geriatri, yaşlanmayla birlikte ortaya çıkan fiziksel ve sosyal değişiklikleri ele alıyor. Uzmanlar ise yaşam şartlarının yaşlıların uzun ve sağlıklı yaşamalarının üzerindeki etkisinin önemine dikkat çekiyor. Cincin köyü sakinlerinin yaşlarına rağmen dinç ve aktif bir yaşam sürdürmeleri, doğal beslenmenin ömrü nasıl uzattığının örneğini sunuyor.

Geriatri ve psikoloji: Sosyal bağlar ömrü uzatıyor

Uzman Klinik Psikolog Abdullah Alparslan Çıngıl, modern dönemle birlikte gelen stresli, karmaşık hayatın yaş ilerledikçe farklı hastalıkların ve psikolojik rahatsızlıkların ortaya çıkmasına sebep olduğunu belirtiyor. İleri yaşlarda sağlıklı ve iyi ruh haline sahip olmanın sosyal hayat ve yaşam biçiminden geçtiğini ifade ediyor. Çıngıl, “Doğayla iç içe yaşayıp organik besinlerle beslenen ve aktif bir yaşam sürdüren bireylerin sağlıklı olup huzur bulduğunu ve doğanın insana adeta yeniden can verdiğini düşünüyorum. Şehir yaşamında gürültüye, sese, trafiğe maruz kalıyoruz. Köy hayatında ise bunlardan uzak, sakin bir yaşam sürüyoruz.” dedi. Çıngıl, yaşlı bireylerin sosyalleşmesi gerektiğine ve hareket etmelerinin sağlıkları için önemine de dikkat çekti.

Sağlıklı yaşamın sırrı: Doğal beslenme

Köyde uzun yaşamanın sırrını, doğayla iç içe yaşam, temiz hava ve doğal beslenme olduğunu belirten 70 yaşındaki Nermin Barlak, “Biz burada organik besinlerle besleniyoruz, kendi gıdamızı kendimiz üretiyoruz, benim 5 tane ineğim var. Her sabah erkenden kalkar sütünü sağarım. Peynirimi, yoğurdumu da kendim yaparım. Sağlıklı yaşamın sırrı da bu.” dedi. Şehir yaşamı bireyleri hareketsizliğe ve işlenmiş gıda tüketimine iter. Buna karşın köy hayatında bireyler aktif bir yaşam sürdürüp organik besinler tüketir. Aynı zamanda şehrin stresinden uzak bu yaşam, insanlara sakin bir yaşam da sunuyor.

Şehirde yaşamayı hiç tercih etmedim

Katkı maddeli ürünlerden uzak bir yaşam süren köy sakinleri bağışıklıklarını, kendi ürettikleri ürünlerle koruyor. 96 yaşındaki İsmail Yiğen, köydeki yaşamı ve beslenme kültürünü, “Şehirde yaşama şansım oldu ama hiçbir zaman tercih etmedim. Şehirde yaşamak bana göre değil burada güzel bir hayatım var. Doğal besleniyorum, kendi üretimimi kendim yapıyorum 96 yaşındayım ama doktorlar bile bana ‘Yaşını hiç göstermiyorsun.’ diyorlar. Bunu köy yaşamına borçluyum.” ifadeleriyle dile getirdi.

“Herkes birbirinin can yoldaşı”

Köy yaşamının en önemli belirgin özelliklerinden biri de komşuluk ilişkisi. Köy yaşamında, şehirde yaşanan yalnızlıktan uzak bir şekilde insanların birbiriyle olan bağları güçlü ve dayanışma arzusu var. Duran Kılıç, köydeki bu yardımlaşma ruhunu şu sözlerle aktarıyor: “Herkes birbirinin yardımına koşuyor, burada hiç yalnızlık çekmiyoruz. Herkes birbirinin can yoldaşı. Bir gün benim evimde yemek yaparız, ertesi gün komşumun evinde. Birbirimize yardım etmek bize mutluluk veriyor.”

Yaşlılıkta dengeli beslenme, yaşam kalitesini koruyor

Diyetisyen Esma Nur Aksoy, yaşlılıkta sağlıklı ve dengeli beslenmenin yalnızca enerji ihtiyacını karşılamak için değil, kas kütlesini korumak ve bağışıklık sistemini güçlendirmek açısından da önemli olduğunu belirtiyor. Yaşın ilerlemesiyle birlikte vücuttaki yapım ve yıkım süreçlerinin değiştiğini, özellikle kas kütlesinde azalma görülebildiğini ifade eden Aksoy, yaşa bağlı kas kaybı olarak tanımlanan sarkopeninin düşme, kırık ve bağımsızlığın azalması açısından önemli bir risk faktörü olduğunu vurguluyor. Yeterli protein alımının kas kütlesinin korunmasında önemli rol oynadığını belirten Aksoy, doğru beslenmenin kemik sağlığının desteklenmesi ve hastalıklar sonrasında iyileşmenin kolaylaştırılması açısından da önem taşıdığını aktarıyor.

Yaşla birlikte besin ihtiyaçları da değişiyor

Fiziksel aktivitenin ve bazal metabolizma hızının azalmasıyla enerji ihtiyacının düşebildiğini belirten Aksoy, buna karşın temel besin öğelerinin yeterli düzeyde alınması gerektiğini vurguladı. Kemik sağlığı için kalsiyum ve D vitamini, kasların korunması için protein alımına dikkat edilmesi gerektiğini belirten Aksoy, yaşlı bireylerde susama hissinin azalması nedeniyle sıvı tüketiminin de önem taşıdığını söyledi.

Kilo kaybı göz ardı edilmemeli

Yaşlı bireylerde iştahsızlık ve kilo kaybının farklı nedenlerden kaynaklanabileceğini belirten Aksoy, tat ve koku duyularındaki azalma, diş problemleri, çiğneme ve yutma güçlükleri ve bazı ilaçların yan etkilerinin besin tüketimini azaltabileceğini belirtti. Yetersiz beslenmenin güçsüzlüğe, kas kaybına, yaşam kalitesinin düşmesine yol açabileceğini vurgulayan Aksoy, açıklanamayan ve devam eden kilo kaybının normal yaşlanma sonucu olarak görülmeyip altta yatan nedenlerin araştırılması gerektiğini vurguladı.

Cincin köyünde yaşayan vatandaşların deneyimleri, ileri yaşlarda günlük hareketliliğin, beslenme şeklinin ve sosyal ilişkilerin yaşamın önemli parçaları olduğunu gösteriyor. Uzman değerlendirmeleri ise sağlıklı yaşlanmanın tek bir etkene bağlı olmadığını; dengeli beslenme, fiziksel aktivite, sosyal destek ve bireysel sağlık koşullarının birlikte ele alınması gerektiğini ortaya koyuyor.

Haber: Gizem İkizoğlu