Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
İletişim Fakültesi / Gazetecilik Bölümü
Öğrenci Uygulama Haber Sitesi

Kayseri’nin Bünyan ilçesinde doğan yazar Atiye Güner Tümüklü, öğretmenlik deneyiminin yazarlık sürecine etkisini, çocuk edebiyatına yönelişini, eserlerinde kadınların karşılaştığı toplumsal sorunları ve verdikleri bireysel mücadeleleri nasıl ele aldığını anlattı.

İlköğrenimini Bünyan’da tamamlayan Tümüklü, Kayseri Lisesinin ardından İzmir Buca Eğitim Enstitüsü Türkçe Bölümünden mezun oldu. Uzun yıllar liselerde Türkçe öğretmenliği yaptı. Emekli olduktan sonra yaşamını İzmir’in Torbalı ilçesinde sürdürdü. Eğitimcilik kimliğinin yanı sıra öykü ve roman türündeki eserleriyle tanınan Tümüklü, 2009 Kanada Ankara Kitaplığı Öykü Yarışması Jüri Özel Ödülü, 2009 Mahmut Tunaboylu Öykü Yarışması Mansiyon Ödülü, 2011 Ümit Kaftancıoğlu Öykü Yarışması Öykü Ödülü, 2013 İzmir Balkan Göçmenleri Derneği Göç Konulu Öykü Yarışması Onur Ödülü, 2013 Maviada Sanat Dergisi Deneme Yarışması Birincilik Ödülü, 2015 Hayata Tutunma Öyküleri Yarışması Başarı Ödülü başta olmak üzere çeşitli ödüller kazandı. Tümüklü, öğretmenlik deneyiminin yazarlık sürecine etkisini, çocuk edebiyatına yönelişini, eserlerinde kadınların karşılaştığı toplumsal sorunları ve verdikleri mücadeleleri kadın karakterler üzerinden ele alma biçimini anlattı.

Çocukken okuduğu bir öykü yazarlık kararını etkiledi

Çocukken okuduğu bir öykünün yazarlığa yönelmesinde büyük rol oynadığını belirten Tümüklü, o yılları şu sözlerle aktardı: “İlkokul ikinci ya da üçüncü sınıftaydım. Ablama ait bir kitapta Reşat Nuri Güntekin’in ‘Kirazlar’ adlı öyküsünü okudum. Öyküde bir çocuğun ölmesi beni derinden sarstı. O an kendi kendime, ‘Ben yazar olursam çocukları asla böyle üzmeyeceğim.’ diye söz verdim. Beni yazmaya yönelten ve içimdeki edebiyat tutkusunu uyandıran en önemli nokta, bu çocuksu masumiyet oldu. Ailem ve öğretmenlerim de yazmam konusunda beni her zaman destekledi.” Tümüklü, “Çocuklarımı büyütme sorumluluğu ve mesleğim nedeniyle uzun yıllar yazmaya zaman ayıramadım. Buna rağmen okumayı hiç bırakmadım. Emekli olduktan sonra birikimimi kitaplara dönüştürdüm. Şiir ve makale de yazdım ancak şiirin çok özel, bambaşka bir dili var. Zamanla asıl anlatım gücümün öykü ve romanda olduğunu fark ettim. Şiiri hâlâ çok severim ama kendimi öykü ve romanda daha iyi ifade ettiğime inanıyorum.” diye ekledi.

Öğrencilerin okuma alışkanlıkları çocuk edebiyatına yöneltti

Tümüklü, öğretmenlik yıllarına dair gözlemlerini ve bu tecrübelerinin yazarlığına katkısını, “Öğrencilerin anlayabileceği ve ilgilerini çekecek öyküler seçip sınıfa getiriyordum. O öyküleri büyük bir dikkatle dinliyorlardı. Bazen kitabı en heyecanlı yerinde kapatıyordum; sırf merak ettikleri için gidip o kitabı edinen ve tamamını okuyan öğrenciler oluyordu. Çocuk sevmediği, anlamadığı kitabı okumaz. Onların neden okumadığını çok iyi biliyordum. Bu nedenle çocukların kendi çağlarına uygun eserler yazmaya karar verdim. Aslında öğrencilerin okuma alışkanlıkları beni doğrudan çocuk edebiyatına yöneltti. Emekli olduğumda da çocukların ve gençlerin yaşadığı dünyayı anlatan, onların duygularını önemseyen kitaplar yazdım. Çünkü onların bu dünyada yalnız olmadıklarını hissetmelerini istedim.” sözleriyle aktardı.

Çocuk edebiyatı kendi başına çok değerli bir alandır

Geçmiş dönemlerin büyük ustalarının eserlerinin bugün de değerini koruduğunu, ancak günümüz çocuklarının bambaşka ilgi alanlarına sahip olduğunu belirten Tümüklü, “Çocuk edebiyatı, kendi başına çok değerli bir alandır. Elbette Ömer Seyfettin gibi büyük yazarlarımızın eserleri çok kıymetlidir. Ancak zaman hızla değişiyor. Bugünün çocuklarının dili, ilgi alanları ve yaşam biçimleri geçmiştekilerden çok farklı.” dedi. Günümüz çocuklarının dünyasını tanımanın önemini vurgulayan Tümüklü, “Nitekim 2017’de yayımlanan Cansuyu adlı çocuk romanım aynı yılın eylül ayında ikinci baskıya ulaştı.” diye konuştu.

Çocukluk anılarını ve aile bağlarını eserlerine taşıdı

Tümüklü, romanlarında kendi yaşamından nasıl yararlandığını şöyle anlattı: “Doğduğum topraklarda, hayatımızın merkezinde Sümerbank vardı. Babam o fabrikada emekçi bir saraç olarak çalışırdı, ben de o fabrikanın ekmeğiyle büyüdüm. Babamın bitmek bilmeyen sevgisi, alın teri ve ellerine sinen ekmek kokusu hafızamdan hiç silinmedi. İşte bu derin bağ, ‘Babamın Sevgisi Ekmek Kokardı’ romanının ana temasını ve ruhunu oluşturdu. Çocuklarını zor koşullarda yetiştiren ve ailesi için büyük bir yaşam mücadelesi veren annemin o dik duruşunu, güçlü kişiliğini ‘Anamın Kazı’nda yansıttım.” Tümüklü, “Anılarımı yazıya aktarmaktan hiçbir zaman çekinmedim. Hayatım boyunca doğru davranmaktan ve özveride bulunmaktan pişmanlık duymadım. Eserlerimde özellikle gençlerin günlük yaşamlarına, arkadaşlık ilişkilerine, aile bağlarına ve karşılaştıkları sorunlara doğrudan yer veririm çünkü bu tür konuların çağdaş edebiyatta geniş yer bulması gerektiğine inanırım.” ifadelerini kullandı.

Kadınların toplumsal mücadelesini edebiyata taşıdı

Karakterlerini oluştururken toplumsal gözlemlerden, kültürel alışkanlıklardan ve yaşanmışlıklardan beslenen yazar, “Daha sonra kadın odaklı anlatılara yöneldim. ‘Kocanı Yemedik Ya’ adlı öykümde kadınların sosyal yaşamdaki rollerini mizahi ve eleştirel bir dille işledim. Kadınların haklarını aramaları ve maruz kaldıkları haksızlıkları dile getirmeleri gerektiğine inandım.” sözleriyle kadın odaklı anlatılara yönelişini vurguladı. Kadın karakterlerin mücadelesine ilişkin görüşlerini de, “Kadın, kendi varlığını emeği ve mücadelesiyle ortaya koyar, haklarını savunur. Karşılaştığı haksızlıkları kader diyerek sineye çekmemeli, sessiz kalmamalıdır. Yaşadıklarından çıkardığı sonuçları sözlü ya da yazılı olarak toplumla paylaşmalıdır. Bu nedenle öykü ve romanlarda kadınların toplumsal beklentilere nasıl direndiğini ve başarılarının neden her zaman hak ettiği takdiri görmediğini anlatmaya çalıştım.” ifadeleriyle aktardı.

“Kadınlar yaptıklarından değil, yapmadıklarından pişmanlık duyarlar”

Tümüklü, “‘Gün Sönümü Çiçekleri’ adlı romanda 12 farklı kadının yaşam öyküsüne yer verdim. Karakterleri kurgularken onların yetiştikleri çevreyi, kültürel alışkanlıklarını ve geçmiş deneyimlerini titizlikle ele aldım. Bu karakterler ilerleyen yaşlarında geçmişlerini sorguluyor ve gerçekleştiremedikleri hayalleri üzerine düşünüyorlar. Çünkü kadınlar genellikle yaptıklarından değil, yapmadıklarından pişmanlık duyarlar. Romandaki karakterler bu nedenle bireysel varoluş mücadelesi veriyor; geçmişleri, hayalleri ve aldıkları kararlar arasında çatışmalar yaşıyor. Kimi zaman toplumsal koşullarla, kimi zaman da kendi iç dünyalarıyla mücadele hâlindeler. Eserlerimde ana karakter olarak kadını ön planda tuttuğum için okur kitlemin çoğunu kadınlar oluşturuyor.” diye konuştu.

Romanlarında hayatın içinden kadın portreleri çizdi 

Kadın karakterlerin yaşamlarında, mesleklerinde ve ilişkilerinde yaşanan değişimleri toplumsal sorunlarla harmanlayan Tümüklü, “Romanlarımda yaşamdan beslenen sevgi, kıskançlık, ön yargı ve ekonomik eşitsizlik gibi evrensel temaları işlerim. Farklı koşullarda yetişen kadınların hayatları üzerinden okuru sınıfsal farklılıklar ve fırsat eşitsizliği üzerine düşündürürüm. Okura bireysel ilişkilerin toplumsal koşullardan nasıl etkilendiğini göstermek isterim. ‘Kral Kızı’nda ele aldığım kıskançlık temasını ‘Sinsi Gölge’ romanında da sürdürdüm. İnsanların özünde kötü doğmadığına, yaşadıkları olayların onları zamanla değiştirdiğine inanırım. Şu sıralar bu üçlemenin son halkası ve yirminci kitabım olan ‘Büyülü Gerçekçilik’i tamamlamak üzereyim.” diye belirtti.

Göçü ve toplumsal sorunları mizahi bir dille anlattı

Eserlerinde göçü, insan doğasını, toplumsal sancıları derinlemesine işleyen Tümüklü, edebiyatta mizahın gücünü, “Mizah, bir yazarın toplumsal gözlemleri ve gündelik yaşamdaki aksaklıkları okura aktarabilmesinin en güçlü yollarından biridir. Ben de öykülerimde ve romanlarımda toplumsal sorunları mizahi ve eleştirel bir dille anlatarak okuru hem gülümsetmeyi hem de derin sorunlar üzerine düşündürmeyi amaçladım. Öykülerimden birinde, Yugoslavya göçmenlerinin ağırlıkta olduğu bir mahallede kurulan yeni bir belediyenin çalışanlarının görev bilinci eksikliğinden kaynaklanan trajikomik yanlış anlaşılmalarını ele aldım. Çünkü benim için yazmak toplumsal sorumluluğu da beraberinde getirir. Ancak tüm bu çabaya rağmen yazdıklarımı kitlelerle gerektiği kadar paylaşamamaktan dolayı içimde her zaman bir burukluk var.”  sözleriyle dile getirdi.

“Yazma işinde heves kadar nefes de önemlidir”

Yazarlığa ilgi duyanlara tavsiyelerde bulunan Tümüklü, “Yazarlık uzun soluklu bir uğraştır, yazma işinde heves kadar nefes de önemlidir. Hevesin vardır ancak nefesin yetmez. Konunun iyice özümsenmesi, dil bilincinin gelişmesi gerekir. Bu süreç ancak sabır ve süreklilikle tamamlanır. İyi bir yazar olmak için güçlü bir okuma alışkanlığı, dil hâkimiyeti ve geniş bir sözcük dağarcığı gerekir. Nitelikli eserleri incelemek, toplumsal gözlemler ve yaşam deneyimleri yazarın dilini ve anlatımını besler.” diyerek sözlerini tamamladı. Eğitimci yazar Atiye Güner Tümüklü’ye samimi paylaşımları ve ayırdığı zaman için teşekkür ederiz.

Haber: Ülkü Sert