Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
İletişim Fakültesi / Gazetecilik Bölümü
Öğrenci Uygulama Haber Sitesi

Ataerkil bir toplumda, karar mekanizmalarında kadınların sesi çoğu zaman kısıtlanıyor. Ancak kadın muhtarlar, karşılaştıkları toplumsal önyargılar ve günlük yönetim zorluklarına rağmen mahallelerinde etkin rol oynuyor. Hizmet üretmekten liderlik etmeye, toplumsal farkındalık yaratmaktan mahalle sorunlarını çözmeye kadar pek çok alanda aktif olan bu kadınlar, yerelde kadın temsilinin gücünü ve önemini gözler önüne seriyor. 

Yerel yönetimde kadınların sesi her zaman güçlü çıkmayabiliyor. Ataerkil toplum yapısı ve önyargılar, kadınların muhtarlık gibi karar mekanizmalarında etkin rol almasını zorlaştırmaktadır. Ancak bazı kadın muhtarlar, karşılaştıkları zorluklara rağmen mahallelerinde hem hizmet üretiyor hem de liderlik göstererek yerelde kadın temsilinin önemini ortaya koyuyor. Kadın muhtarlar aynı zamanda mahallelerini yönetirken toplumsal algıları da değişime uğramaktadır. Bu konuyla ilgili olarak üç kadın muhtarımız ile görüşme sağladık. Aydın Efeler Girne Mahallesi Muhtarı Şule Çıvkaroğlu, Aydın Efeler Mesudiye Mahallesi Muhtarı Funda Şenemre ve Aydın Efeler Fatih Mahallesi Muhtarı Yıldız Karadaş Taşçıoğlu ile kadın muhtar olma konusu hakkında röportaj gerçekleştirdik. 

Mahalle yaklaşımı ve saha iletişimi 

Mahalle sakinlerinin kadın muhtara yaklaşımının iyi, olumlu olduğunu belirten Girne Mahalle Muhtarı Şule Çıvkaroğlu, “Muhtarlık görevimden önce esnaflık yaptığım için mahalle halkı beni biliyor ve tanıyordu. Bu sebeple aslında muhtar olmamı ve adaylığımı koymamı mahalle halkı istemişti ve ben de bu sebeple adaylığımı koydum ve mahalle halkı tarafından seçilerek muhtar oldum. O günden beri mahalle halkı ile saygı, sevgi çerçevesinde muhtarlık görevimi devam ettiriyorum.” dedi. Mahalle halkı ile iletişim kurma konusunda kadın olmanın bir avantaj olduğunu belirten Mesudiye Mahalle Muhtarı Funda Şenemre, “Kadın muhtarlar olarak mahalleyle kurduğumuz güçlü iletişim sayesinde her ortama rahatlıkla girip sorunları çözebiliyoruz. Kadınların pratik çözüm üretme becerisi ve anaç yaklaşımı, mahalle iletişiminde bizleri avantajlı bir konuma taşıyor.”dedi. Saha iletişimi ve mahalle yaklaşımı konusunda görünür olmanın ve kadın olmanın muhtarlık yarışında önemli bir faktör olduğunu belirten Fatih Mahallesi Muhtarı Yıldız Karadaş Taşçıoğlu, “Muhtarlık görevim öncesinde televizyonda spikerlik görevi yapıyordum ve bu görev sayesinde de görünür olduğumu ve halk tarafından tanınarak bana muhtarlık görevim konusunda da avantaj sağladığını düşünüyorum.” dedi. Sözlerine “Mahalle halkının bana destek olmasıyla bu göreve geldim ve mahalle halkının bana olan güveni sayesinde kadın muhtar olarak sahada herkesle iyi bir iletişim içinde olduğumuzu söyleyebiliyor, bir kadın olarak yönetimde söz sahibi olmaktan gurur duyuyorum.” diyerek sözlerini tamamladı.

Kadın muhtar olarak karşılaşılan zorluklar

Kadının her işte ve her meslekte karşılaştığı bazı zorluklar olduğu gibi muhtarlık görevinde de karşılaşılan bir takım zorlukların olduğunu belirten Şenemre, “Kadın olarak görevimizi yürütürken belirli zorluklarla karşılaşıyoruz. Muhtarlıkta karşılaşılan olumsuzluklara örnek olarak, alkol ve madde kullanan bazı gençlerin gelip uygunsuz söz ve davranışlarda bulunması gösterilebilir.”dedi. Sözlerine “Muhtarlık görevimi yürütmenin yanı sıra bir ev hanımı, bir anne olmamdan dolayı bazı zamanlar zorluklarla karşılaşabiliyorum.” diye belirtti. Şenemre’nin ardından görüştüğümüz Fatih Mahallesi Muhtarı Yıldız Taşçıoğlu ise mahallede benzer zorluklar yaşadığını dile getirdi. Taşçıoğlu, “Madde ve alkol kullanmış kişiler karşısında bazı zorluklarla karşılaşıyoruz ve bu tarz olayları kendi imkanlarımızı kullanarak engelleyemediğimiz takdirde kolluk kuvvetlerinden yardım alıyoruz.” diye konuştu. 

Mahalle yönetiminde kadın bakış açısı

Görüştüğümüz üç kadın muhtar, mahalle yönetimine kadınların yaklaşımının daha kapsayıcı, daha duyarlı ve çözüm odaklı bir yapıyı beraberinde getirdiğini vurguluyor. Kadın muhtarların mahalle yönetimine daha anaç yaklaşarak çözüm odaklı davranmaları muhtarlık görevlerinde avantaj sağlıyor. Girne Mahallesi Muhtarı Şule Çıvkaroğlu, “Kadın yöneticilerin her alanda varlığı büyük önem taşıyor. Kadınların ön planda olması gerektiğini vurgulayan kadın muhtarlar, annelik duygularıyla hareket ederek çözüm odaklı yaklaşım sergiliyor. Sorunlara en kısa sürede çözüm bulmaları ise kadın muhtarların başarısının temel faktörlerinden biri olarak öne çıkıyor.”dedi. Çıvkaroğlu sözlerine, “Aydın’ın en büyük mahallelerinden biri olan Girne Mahallesinin yönetimini ben üstlenmekteyim. Kadın olmanın getirdiği güçlü iletişim becerileri ve kapsayıcı bakış açısıyla, mahalle halkının ihtiyaçlarını daha hızlı anlayarak çözüme kavuşturmayı önceliyor ve kadın bakış açısının daha çözüm odaklı olduğunu söyleyebiliyoruz.” dedi. Çıvkaroğlu’nun sözlerini destekleyen Taşçıoğlu ise, “Mahalle sakinleri, genellikle resmi işleri olduğunda muhtarlığa başvurur. Fakat mahalle muhtarının kadın olmasının verdiği güven ve rahatlıkla muhtarlığımıza kadın erkek fark etmeksizin gelebiliyorlar ve sorunlarını anlatıp çözümler bularak iletişimimizi kuvvetli hale getiriyoruz.” dedi. Konuşmasını,“Kadın kadının yurdudur.”diyerek tamamladı.

Kadın muhtar olma sürecindeki toplumsal kalıplar

Muhtarlık seçimlerinde rakiplerinden “Kadının avuçladığı topraktan ot bitmez.” şeklinde bir söz duyduğunu belirten Şenemre, bu ifadenin kendisini derinden etkilediğini söyledi. Sözün yalnızca şahsını hedef almakla kalmadığını, aynı zamanda toplumda kadın yöneticilere yönelik ön yargıların hala sürdüğünü ifade eden Şenemre, “Bu cümle beni yıldırmadı, aksine daha da güçlendirdi.” diye konuştu. 

Kadın muhtar olmanın dezavantajları

Kadın muhtarlar, görevlerinin yalnızca evrak işlemleriyle sınırlı olmadığını, kimi zaman polis ekipleriyle birlikte mahallenin farklı noktalarına baskına gittiklerine dikkat çekiyor. Gece yarısı veya sabahın erken saatlerinde gelen ihbarların mesai kavramını ortadan kaldırdığını ifade eden Taşçıoğlu, “Gece geç saatlerde ya da sabah çok erken saatlerde yapılan mahalle baskınlarında dışarı çıkma konusunda tereddüt ediyorum çünkü o saatlerde mahalle çok güvenilir olmuyor ve polis ekiplerinin beni evimden alması konusunda ricada bulunuyorum. Güvenlik sorununun da biz kadın muhtarlara bir dezavantaj oluşturduğunu düşünüyorum.” dedi. Benzer sorunlar yaşadığını belirten bir diğer muhtarımız Şenemre ise, “Gece geç saatlerde ve sabah erken saatlerde yapılan polis baskınları biz kadın muhtarlara bir dezavantaj sağladığını ve aynı zamanda bir anne olduğum içinde baskına gitmem gereken saatlerde çocuklarla ilgilenemediğim için bu da kadın muhtar olmam konusunda bana bir dezavantaj sağlıyor.” dedi. 

Kadın muhtar sayısının artmasını temenni eder ve bizimle gerçekleştirdikleri röportajlardan dolayı Aydın Efeler Girne Mahallesi Muhtarı Şule Çıvkaroğlu, Aydın Efeler Mesudiye Mahallesi Muhtarı Funda Şenemre ve Aydın Efeler Fatih Mahallesi Muhtarı Yıldız Karadaş Taşçıoğlu’na teşekkür eder ve görevlerinde başarılar dileriz.

Haber: Reyhan Karabey