Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
İletişim Fakültesi / Gazetecilik Bölümü
Öğrenci Uygulama Haber Sitesi

Gölyazı’da bulunan 750 yıllık tarihi Ağlayan Çınar, yangınlar, fırtınalar ve bilinçsiz ziyaretçiler nedeniyle risk altında. Gölyazı Mahalle Muhtarı Mustafa Cihanoğlu, ağacın acil bakıma alınması ve etrafına koruma bandı çekilmesi gerektiğini vurguluyor.

Bursa’nın Nilüfer ilçesinde yer alan Gölyazı, Japon Seyahat Acenteleri Birliği (JATA) tarafından hazırlanan ve Avrupa’nın en güzel 30 kasabasının sıralandığı prestijli listede ilk 10 içerisinde yer alarak Türkiye’den listeye giren tek yerleşim yeri olma özelliğini taşıyor. Tarihi dokusu, göl manzarası ve kültürel mirasıyla öne çıkan Gölyazı’nın en dikkat çeken simgelerinden biri ise yaklaşık 750 yıllık geçmişe sahip Ağlayan Çınar. Gölyazı’daki Ağlayan Çınar, Türkiye’de doğal ve kültürel miras kapsamında koruma altında değerlendirilen bir anıt ağaçtır. Yüzyıllardır ayakta duran bu anıt ağaç, efsaneleri, gövdesindeki izler ve görkemli görünümüyle yalnızca Gölyazı’nın değil Avrupa’nın en güzel kasabaları arasında gösterilen bu özel yerleşimin yaşayan hafızası olarak kabul ediliyor. Gölyazı Mahalle Muhtarı Mustafa Cihanoğlu ise Ağlayan Çınar’ın köy için yalnızca bir ağaç değil kuşaklar boyunca anlatılan bir değer ve sembol olduğunu ifade ederek ağacın hikâyesini ve köydeki yerini anlatıyor.

Bu çınar bir ağaç değil emanet

Gölyazı Mahalle Muhtarı Mustafa Cihanoğlu, çınarın köy için taşıdığı anlamı şu sözlerle anlatıyor: “Bu çınar bizim için sadece bir ağaç değil… Dedelerimizden dinlediğimize göre yaklaşık 750 yıl önce Gölyazı yeni yeni yerleşim alanı olurken dikilmiş. O günden bugüne bu köyde nice düğün, cenaze, savaş, barış gördü. Hepsine şahitlik etti. “Efsaneye göre, sevdiği birini kaybeden genç bir kadının yıllarca bu ağacın altında ağlamasıyla çınarın dalları yere doğru eğilmiş ve gövdesinden su sızmaya başlamış. Bu nedenle ağaca “Ağlayan Çınar” adı verilmiş. Biz inanıyoruz ki bu çınar köyü korur. Kim derdi varsa gelir altına oturur, içini döker. Sessizdir ama dinler. Sabırlıdır ama unutmaz. O yüzden biz ona ağaç demeyiz, emanet deriz.”

Yangın, fırtına ve yıldırım en büyük tehlike

Muhtar Cihanoğlu, çınarın geçmişte büyük tehlikeler atlattığını belirterek özellikle yangın sonrası gövdesinin içinin oyulduğunu söylüyor: “Geçmişte yangın yaşandı, çınar yandı ve içi oyuldu. Şu an ağacın içindeki oyuk 8–10 metre aşağıya kadar iniyor. Aslında bu alanın toprakla doldurulması gerekiyor ancak burası tarihi bir alan olduğu için kazılara izin verilmiyor.” Çınarı tehdit eden bir diğer önemli unsurun ise yıldırım ve şiddetli fırtınalar olduğunu vurgulayan Cihanoğlu, büyük fırtınalarda dalların kırıldığını ve ağacın ciddi hasar aldığını ifade ediyor.

Turizm artıyor, duyarlılık azalıyor

Gölyazı’nın son yıllarda yoğun turist çektiğini belirten Cihanoğlu, bu durumun çınarı olumsuz etkilediğini söylüyor: “Gelen misafirlerin çoğu Ağlayan Çınar için geliyor, Gölyazı ikinci planda kalıyor. Ziyaretçiler çöp atıyor, dallara tırmanıyor. Aileler çocuklarının fotoğrafını çekmek için dallara çıkmalarına izin veriyor ama bu 750 yıllık bir tarihi eser.” Köy halkının en büyük talebinin ziyaretçilerin daha duyarlı davranması olduğunu dile getiren muhtar, ağacın korunmasının yalnızca yerel yönetimlerin değil, toplumun da sorumluluğu olduğunu vurguluyor.

Koruma bandı ve bakım şart

Mustafa Cihanoğlu, hem köy halkı adına hem de muhtarlık olarak resmi kurumlardan beklentilerini net bir şekilde dile getiriyor: “Bu ağacın etrafına mutlaka bir koruma şeridi çekilmeli. Çınarın suya ihtiyacı yok ama bakıma ihtiyacı var. Kökleri çok uzun, o yüzden bilinçsiz müdahale edilmemeli, sadece uzman bakımı yapılmalı.” Çınarla ilgili bir restorasyon başvurusu yapıldığını ancak sürecin hâlâ beklemede olduğunu belirten Cihanoğlu, bakım yapılmayan bir ağacın hastalanabileceğini ve zamanla kuruyabileceğini söylüyor: “Hiçbir canlı sonsuza kadar yaşamaz. Bu çınar da 750 yıl daha yaşamaz ama gerekli bakım yapılmazsa çok daha erken kaybedilebilir.”

Gölyazı dünyaya tanıtıldı ama altyapı yok

Gölyazı’nın turistik ve arkeolojik sit alanı olmasının işleri zorlaştırdığını ifade eden Cihanoğlu, bölgenin dünyanın gezilmesi gereken 30 kasabası arasında gösterildiğini hatırlatıyor: “Buraya yılda milyonlarca insan geliyor ama gelenler Gölyazı’yı umdukları gibi bulamıyor. Çünkü altyapı sorunlarımız var ve çoğu konuda engelleniyoruz. Bu şartlarda değil daha iyi koşullarla anılmak istiyoruz.” Yetkililere sürekli bildirim yaptıklarını belirten Cihanoğlu, acil durumlarda imkânları ölçüsünde kendilerinin müdahale ettiğini, ancak yetemedikleri noktalarda devletin desteğinin şart olduğunu vurguluyor.

Haber: Hayriye Sökütlü