Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
İletişim Fakültesi / Gazetecilik Bölümü
Öğrenci Uygulama Haber Sitesi

Yarım asrı aşkın süredir savaş alanlarından doğal afetlere kadar dünyanın en çetin anlarını belgeleyen gazeteci, savaş muhabiri ve belgesel yapımcısı Coşkun Aral, genç gazetecilere seslendi. Gazeteciliğin ilk şartının iyi soru sormayı öğrenmek olduğunu söyleyen Aral, soru sormadan önce karşınızdakinin hayatını okumak, okuduğunu anlamak ve onu dinlemek gerektiğini vurguladı. Toplumun en büyük eksiklerinden birinin dinlemeden konuşmak, araştırmadan sorgulamak ve haksız yere yargılamak olduğunu dile getiren Aral, tarafsızlığını “Ben insandan tarafım” sözleriyle tanımladı. Çektiği fotoğrafları sanat eseri olarak değil, belge olarak gördüğünü belirten usta isim, medyadaki daralma nedeniyle umutsuzluk yaşayan gençlere daha akılcı, daha sade ve araştırmaya dayalı bir habercilik anlayışını önerdi. 

Türk gazeteciliğinin önde gelen duayenlerinden Coşkun Aral, 1 Mayıs 1956'da Siirt’te doğdu ve orada büyüdü. Basın fotoğrafçılığına 1974'te Günaydın ve Gün gazetelerinde başlayan Aral, 1976'da Ekonomi ve Politika gazetesinde devam etti. Adı dünya basınında, 1977'deki “Kanlı 1 Mayıs” olaylarına ait fotoğraflarının Sipa Press aracılığıyla yayılmasıyla duyuldu. Savaş muhabiri, foto muhabir, televizyon gazetecisi ve belgesel yapımcısı kimlikleriyle tanınan Aral, fotoğraflarını kitaplarda topladı, çalışmalarını uluslararası sergilerde izleyiciyle buluşturdu. Bugün de haberci.com ve “Coşkun Aral Anlatıyor” adlı YouTube kanalı üzerinden arşiv görüntülerini güncel anlatılarla birleştirerek kamuoyuyla buluşmayı sürdürüyor. Yarım asrı aşkın tecrübesini genç meslektaşlarıyla paylaşan Aral, mesleğe dair önemli mesajlar verdi. 

Doktor olamadı, gazeteci oldu 

Siirt’te doğup büyüdüğünü, Güneydoğu’da Mücadele gazetesinde çalışmaya başladığını anlatan Coşkun Aral, asıl hayalinin doktor olmak olduğunu söyledi. “Amacım, doktor olmaktı. Doktor olamadım, gazeteci oldum.” diyen Aral, 1974'te profesyonel olarak başladığı gazeteciliği yarım asrı aşkın süredir sürdürdüğünü ifade etti. Bu süreçte başka insanların kaçtığı yerlere gittiğini, yaşamın festivallerle renklendirildiği yerlerde de bulunduğunu belirten Aral, savaş alanlarında görev yaptığını ve doğal afetlere tanıklık ettiğini kaydetti. 

İnsanın insana zulmü sürüyor 

Yarım asırlık gözlemlerinin ardından vardığı sonucu da paylaşan Aral, insanın kendi doğasına verdiği zulüm kadar kendi hemcinslerine yaptığı zulmün de devam ettiğini söyledi. Çözümü akılda, mantıkta ve bilimde gören Aral, “Akıl, mantık, bilim önemli ve bunlara saygılı olmadığımız sürece ne yazık ki bu zulüm sona ermeyecek.” diye konuştu. 

Başka insanların gitmediği, görmediği ve yaşamadığı olayları aktarmak

Fotoğraflarını sanat eseri olarak görmediğini belirten Aral, kendisini bir belgesel fotoğrafçı ve belgeselci olarak tanımladı. “Benim amacım, başka insanların gitmediği, görmediği ve yaşamadığı olayları, bunları bilmeyenlere, görmeyenlere ve  yaşamayanlara aktarmak.” diyen Aral, savaş alanlarında o anı yaşamanın ve aktarmanın bir muhabir için sorumluluk olduğunu vurguladı.

Tarafsızlık: “Ben insandan tarafım” 

Savaşın kanlı ve acılı ortamlarında tamamen tarafsız kaldığını söyleyen Aral, taraf tutmadığını ifade etti. Tarafsızlığını da şu sözlerle tanımladı: “Ben insandan tarafım, doğruluktan tarafım, demokrasiden tarafım, insan haklarından tarafım. Bu acıyı veren kim olursa olsun, nedeni niçini yok benim için. Önce onu sorgularım.” Aral’ın tarafsızlık anlayışı, olaylar karşısında sessiz kalmak değil, acının kaynağı kim olursa olsun aynı ölçüyle sorgulamak anlamına geliyor. 

Gençlere tavsiye: Önce soru sormayı öğrenin

Ekonomik zorluklar ve medyadaki daralma nedeniyle meslekten umudunu kesen genç iletişimcilere de seslenen Aral, mesleği sevenlerin onun yaptığı tarzda olması gerekmediğini, daha akılcı, daha sade ve araştırmaya dayalı bir yöntemi benimsemelerinin yeterli olacağını söyledi. Gençlere ilk tavsiyesinin soru sormayı öğrenmek olduğunu belirten Aral, soru sormanın tek başına yetmediğine dikkat çekti: “Soru sorduğunuz kişinin yaşamındaki girdileri iyi okumanız lazım. Okuduğunuzu anlamanız lazım, dinlemeniz lazım.” dedi. 

En kötü özelliğimiz, dinlemeden konuşmak

Aral’ın uyarısı yalnızca gazetecilikle sınırlı kalmadı. Normal iletişim alanında bile toplumun en büyük eksiklerinden birinin dinlemeden konuşmaya başlamak olduğunu belirten Aral, bunun yanına iki kusur daha ekledi: Araştırmadan sorgulamaya girişmek ve en önemlisi haksız şekilde yargılamak. Aral, “Bizim ne yazık ki insanımızın en kötü karakteri dinlemeden konuşmaya başlaması, araştırmadan sorgulamaya başlaması ve en önemlisi de haksız şekilde yargılaması.” sözleriyle, gazeteciliğin de bu üç hatadan korunması gerektiğini vurguladı.

Haber: Dilan Şahin