Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
İletişim Fakültesi / Gazetecilik Bölümü
Öğrenci Uygulama Haber Sitesi

Bir zamanlar düğünlerde gelin ve genç kızların vazgeçilmez parçası olan karanfil kolyeler hem mis kokusuyla hem de taşıdığı anlamla kültürün dikkat çeken bir parçasıydı. Dualarla dizilip yine dualarla takılan, her detayının ayrı anlamı olan karanfil kolyeler yeniden Aydınlı gelinlerin tercihi olmaya başladı.

Anadolu’nun geleneklerinden biri olan karanfil kolye geleneği yıllar içinde unutulmaya yüz tutsa da bu kültürü yaşatanlar hala var. Geçmişte genç kızların ve gelinlerin vazgeçilmez parçası olan karanfil kolyeler, sadece süslenmek için bir takı olarak değil aynı zamanda çeşitli anlamlar barındıran bir sembol olarak tercih edilirdi. Taşıdığı anlamı ve mis kokusunu yitirmeyen karanfil kolyeler Aydın’ın çeşitli bölgelerinde hala gelinlerin tercihleri arasında yer alıyor. Aydın’ın Germencik ilçesine bağlı Ortaklar Mahallesi’nde yaşayan, yıllarca pazarlarda yumurta satan ve 14 yıl önce pazar esnaflığından emekli olan 61 yaşındaki Esma Doğan ve Efeler’de havlu dükkanı işletmecisi olan ve karanfil satışı yapan 39 yaşındaki Gülçin Kaya karanfil geleneğine dair merak edilenleri anlattı.

“Vücuttaki kokuyu dışarı yansıtmıyor”

Karanfil kolyelerin anlamına değinen Doğan, “Benim elimde şu an en az 45 senelik bir karanfil var. Bu karanfil kolyeler dua ile yapılır ve dua edilerek takılır. Karanfillerin aralarında nazar boncuğu ve altın yer alıyor. Altın genellikle genç kızların ve gelinlerin karanfiline takılıyor. Nazar boncuğu nazar değmesin diye takılır. Karanfilin gelinlere takılmasındaki anlam, gelin oldukları gece vücutları kokmasın diye. Eskiden parfüm ve deodorant tarzı vücut kokuları olmadığı için genç kızların vücudu kokmasın diye karanfiller ipe dizilirdi. Koldan ve boyundan sağdan sola doğru geçirilerek çapraz bir şekilde takılır. Bir nevi çanta takar gibi takılıyor. Takıldığı zaman parfüm kullanmana hiç gerek kalmıyor. Vücuttaki kokuyu dışarı yansıtmıyor. Benim taktığımda altın ve nazar boncuğu yok. Çünkü ben artık evliyim. Genç kızların kullandıklarında altın yer alıyor.” dedi.

“Aydın’da son zamanlarda yaygınlaşmaya başladı”

Eskiden belli kesimlerde karanfil kolyenin çok tercih edildiğini söyleyen Doğan, “Aydın'da son zamanlarda yaygınlaşmaya başladı. Önceden Milas ve İç Anadolu taraflarında çok yaygındı. İç Anadolu’da her kadının boynunda ve başında görüyordum. Ben de o dönemlerde takıyordum. Şimdilerde Aydın’da bazı gelinlerde çok tercih ediliyor ama eskiden yörük düğünlerinde bütün gelinlere takılırdı.” ifadelerini kullandı.

“Basit ve güzel bir şey”

Karanfil kolyenin yapım aşamasını bir bir anlatan Doğan, “Öncelikle çorba kasesinin içine yarım çay bardağı su koyuyorum. Yaklaşık 250 gram kadar karanfil koyuyorum. Bir gece bekletiyorum. Beklerken ara ara karıştırıyorum. Daha sonra kalın yorgan ipine iğne yardımıyla tek tek diziyorum. Daha sonra iki ucunu bağlıyorum. Kullanıma hazır hale geliyor. Basit ve güzel bir şey. Bence parfüm ve deodorant bırakılmalı ve karanfil has kokumuz olmalı. Evlere bile ıslatılıp konulması gerekir. Çok doğal ve hoş bir koku oluyor.” dedi.

“Asla unutulmasın”

Gençlere seslenen Doğan, “Ben artık yapmıyorum. Artık gençlerimiz yapsın istiyorum. Bu güzel gelenek unutulsun istemiyorum. Gençlere her zaman tavsiye veririm, hazıra alışmayın. Biraz emek verin, kendi ellerinizle bir şeyleri yapın diye. Artık hazır almayalım. Ben herkese bu karanfil geleneğini anlatıyorum. Sebebi bizden sonraki nesil bilinçlensin, asla unutulmasın.  Böyle güzel bir şey unutulsun istemem.” diye aktardı.

“Karanfil kolyeye talep yoğun”

Düğün sezonuyla beraber susatışların arttığını söyleyen Kaya, “Son zamanlarda karanfil kolyeye talep yoğun olmaya başladı. Düğün sezonuyla birlikte satışlarımız belirgin şekilde artış gösteriyor. Özellikle Köşk ve köylerinden talep oluyor. Genellikle gelinler için alınıyor ama süs olsun diye alanlar da var. Zaten karanfil takmak sünnet olarak biliniyor. Benim de gençliğimden kalan en az 20 senelik karanfil kolyem var.” dedi.

Haber: Mustafa Akgün