Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
İletişim Fakültesi / Gazetecilik Bölümü
Öğrenci Uygulama Haber Sitesi

Aydınlı kadınlar 'ilmek ilmek terapi' buldu: Ev işleri ve sosyal karmaşanın yükünden kaçış aracı olan amigurumi zanaatı, kursiyerler tarafından 'ekonomik kazançtan önce gelen huzur ve nefes alma yolu' olarak tanımlandı. Deneyimli üreticiler ise yurt içi ve yurt dışı satışlarla hobiyi ciddi bir gelir kaynağına dönüştürdü.

Geleneksel el sanatları, dijital teknolojinin yoğunlaştığı çağımızda, örgü bebek formuyla Aydın’daki kadınlar için sadece bir uğraş değil, aynı zamanda psikososyal bir işlev üstlendi. Aydın Halk Eğitim Merkezi eğitmeni Emine Tatar, kursiyerlerin bu faaliyete ticari kaygılarla değil, rutin yaşamın getirdiği koşturmacadan uzaklaşma, ruhsal dengeyi sağlama ve sosyalleşme motivasyonlarıyla başladığını ifade etti. Amigurumi, dar sosyal çevreler ve Instagram gibi platformlar üzerinden sınırlı bir ticaret modeli yaratsa da, kursiyerlerin ana motivasyon kaynağı, el emeğinin kendilerine sağladığı derin tatmin ve duygusal rahatlama oldu. Tatar ve üretici kursiyerler, bu zanaatın kişisel gelişime katkı sağladığını anlattı.

Amiguruminin zihinsel yönü

Halk eğitim merkezi eğitmeni Emine Tatar, kursiyerlerin temel motivasyonunun ekonomik kazançtan çok psikososyal fayda olduğunu şu sözlerle aktardı: "Ekonomi yönünde gelenler olsa bile, genel eğilim zihinsel olarak daha çok tercih edilmesidir. Rahatlamak, bir terapi amaçlı sosyalleşmek ve bir ortam bulmak, çoğunlukta o amaçla geliyorlar." Emine Tatar, Amiguruminin ruh sağlığı üzerindeki etkisine dikkat çekerek çarpıcı örnekler verdi: "Bipolar hastası ve ruh ve sinir hastalıklarında tedavi gören kursiyerlerim oldu. Onlara da burası çok iyi geldi. Aslında bu, sabır ve metodik disiplin gerektiren bir tür iş terapisi gibiydi. Yeni bir ürün çıkardıkça, somut bir başarıya imza attıkça kendilerini daha iyi hissettiler, bu onlara güçlü bir moral ve özgüven kaynağı oldu. Yaşadıkları zorluklara rağmen bir şeyler üretebildiklerini görmek, tedavi süreçlerine de dolaylı olarak pozitif katkı sağladı." Ayrıca, Amiguruminin yaş sınırlaması olmadığını belirterek, "Şu an 70 yaşında bir kursiyerim var. Gençler gibi o da çok iyi yapıyor." bilgisini paylaştı. 

Eski geleneksel el işlerine açılan kapı

Eğitmen Tatar, Amiguruminin yalnızca modern bir hobi değil, aynı zamanda kökleri geçmişe uzanan kültürel bir köprü işlevi gördüğünü de gözlemlediklerini ifade etti. Tatar, "Amigurumiye başlayıp sonrasında oyacılık, iğne işi ve geleneksel örgü teknikleri gibi daha eski geleneksel el işlerine de merak salanlar oldu." dedi. Bu durumun kendileri için de şaşırtıcı ama sevindirici olduğunu belirten Tatar, "Kursiyer, modern bir figürün yapımı için tığı ve ipliği eline aldığında, aslında el sanatlarının ritmini ve disiplinini öğreniyor. Bu sayede, 'Eskiye dönüş de var.' diyoruz. Amigurumi, güncel trendleri takip ederken, bir yandan da unutulmaya yüz tutan el sanatlarına ilgi duyulmasını sağlayarak geleneksel kültürle canlı bir bağ kuruyor." şeklinde konuştu. Tatar bu zanaatın, geçmişte annelerimizin ve ninelerimizin ev eşyalarında kullandığı tutaçlar, örtüler ve süslemeler gibi motifleri ve teknikleri günümüz dünyasına adapte etme ve yeniden popülerleştirme potansiyeline sahip olduğunu vurguladı. Tatar'a göre Amigurumi, zorunlu bilişsel becerileri geliştiren bir disiplindir. "Örgü, matematiksel orantı, planlama yeteneği ve ince motor becerileri geliştiren ciddi bir sanatsal disiplindir." diyen Tatar, öğrencilere sabır, titizlik ve yılmama becerisini de aşıladığını belirtti. Kursiyerlerin, hata yapıldığında ipliği sökme sürecinin kendilerine hayata karşı sabır ve yılmazlık değerini öğrettiğini vurguladı. Tatar, kursiyerler arasında ciddi ekonomik kazanç sağlayanlar olduğunu da teyit etti: "Üniversitede okuyup da yapan, hatta çok iyi satan kursiyerimiz var. Ciddi güzel paralar kazananlar, koluna bilezik takanlar var. Hatta bir yıl boyunca yaptığı ürünleri toplayıp, yurt dışına yılbaşı pazarına götürüp satan kursiyerim var."

Üreten kadınların sesi: Amigurumi ile gelen kişisel ve ekonomik tatmin

Amigurumi zanaatına başlayan kursiyerler, farklı amaçlarla yola çıksalar da, tığ ve ipliğin sağladığı zihinsel rahatlamanın ortak payda olduğunu belirtti. Röportaj yaptığımız deneyimli kursiyerlerden biri olan Gülay Becerik, "Başlangıçta ben de rahatlamak için gelmiştim ama zamanla çevremden gelen taleple işler ciddileşti. Şu an toplu sipariş alabiliyorum ve kolumuza gerçekten bilezik takıyoruz. Hatta yurt dışına bile satış yapıyoruz. Ciddi, güzel paralar kazanıyorum, bu kesinlikle sadece boş zaman aktivitesi değil." diyerek ekonomik başarısını ortaya koydu. Yeni başlayan ve henüz satış yapmayan kursiyerlerin motivasyonu ise tamamen zihinsel ve duygusal alana odaklandı. Bir diğer kursiyer Esma Kumkapı, "Ben henüz satış yapmıyorum. Amacım para kazanmak değil. Benim için tığ ve ipliği elime aldığım an başlayan bir aktif rahatlama sürecidir bu. Günlük koşturmacadan tamamen uzaklaşıyorum. Hata yapıp söksem de sinirlenmek yerine, o anki odaklanma süreci bana iyi geliyor." şeklinde konuştu.

Başka bir kursiyer olan Arzu Yiğiter ise, satış yapmamanın getirdiği tatmini şöyle açıkladı: "İlla para kazanmak gerekmiyor. Yaptığım güzel ürünleri torunuma, yeğenime, arkadaşlarıma hediye götürüyorum. O kişiyi memnun etmiş oluyorsun, moral veriyorsun. Maddi kazanç olmasa bile, hediyeleşmenin getirdiği o duygusal tatmin, benim yorgunluğumu alıyor. Benim için bu, hayatın karmaşasından kaçışın en huzurlu yolu."

Amigurumi zanaati, Aydın'daki kursiyerlerin ifadeleriyle, modern yaşamın getirdiği stres, hız ve sosyal karmaşaya karşı bireysel bir sığınak işlevi görmenin ötesine geçti. Tüm kursiyerler, el emeğiyle bir ürün ortaya çıkarmanın kişiye derin bir başarı ve yaratıcılık hissi verdiğini ortak payda olarak belirtti ve hata yapıldığında yeniden başlama sürecinin kendilerine hayata karşı sabır ve yılmazlık değerini öğrettiğini vurguladı. Eğitmen Emine Tatar’ın da vurguladığı gibi, sadece ipliği ve tığı tutmayı değil, aynı zamanda bu değerli hayat derslerini de öğreten bu el işi, hem zihinsel bir rehabilitasyon hem de geleneksel zanaatlara açılan bir köprü rolünü üstleniyor. Ekonomik kazancın ve zihinsel huzurun ardından gelen bir yan fayda olduğu bu modelde, Aydınlı kadınlar el emeklerini yurt dışı pazarlarına taşıyarak da bölge ekonomisine dolaylı yoldan katkı sağlamaktadır. Amigurumi, böylece ev ekonomisinden psikolojik dengeye uzanan çifte misyonunu başarıyla yerine getirdiğini gözler önüne serdi.

Haber: Emine Akbulut